ഭൂരൂപങ്ങൾ

AK TIPS August 31, 2025 0

 ഭൂരൂപങ്ങൾ

• ഭൂരൂപരൂപീകരണ പ്രക്രിയ (Geomorphic processes) വഴിയാണ് ഭൂരൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്.

• ഒഴുകുന്ന വെള്ളം, കാറ്റ്, ഹിമാനികൾ, തിരമാല എന്നിവയാണ് ഭൂരൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ബാഹ്യശക്തികൾ.

• ഭൂരൂപരൂപീകരണത്തിന് സഹായിക്കുന്ന ബാഹ്യശക്തികളെ ദുരൂപരൂപീകരണ സഹായികൾ (Geomorphic agents) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

• ഭൂരൂപങ്ങളുടെ രൂപീകരണം, പരിണാമം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ഭൗമശാസ്ത്രശാഖ: ദുരൂപശാസ്ത്രം (Geomorphology)

• ശിലകൾ പൊടിഞ്ഞ് ശിലാവസ്തുക്കൾ രൂപംകൊള്ളുന്നതിന് കാരണം:

 രാസികവും ഭൗതികവും ജൈവികവുമായ അപക്ഷയം

• ശിലാവസ്തുക്കളെ ബാഹ്യശക്തികൾ ഒരിടത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് നീക്കികൊണ്ട് പോകുന്ന പ്രക്രിയ:

 അപരദനം (Erosion)

• അപരദനത്തിന് കാരണമാകുന്ന ബാഹ്യശക്തികൾ:

 ഒഴുകുന്ന വെള്ളം, കാറ്റ്, തിരമാല, ഹിമാനികൾ

• അപരദനത്തിലൂടെ കൊണ്ടുവരുന്ന ശിലാവസ്തുക്കൾ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയ: 

നിക്ഷേപണം (Deposition)

നദീജന്യ ഭൂരൂപങ്ങൾ

• നദികളെ കുറിച്ചുള്ള പഠനം: 

പോട്ടമോളജി

• ഒരു നദിയുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം അറിയപ്പെടുന്നത്:

 പ്രഭവസ്ഥാനം (Source)

• ഒരു നദിയുടെ പതനസ്ഥാനം അറിയപ്പെടുന്നത്:

 നദീമുഖം (Mouth)

• നദിയുടെ പ്രഭവസ്ഥാനം മുതൽ നദീമുഖം വരെയുള്ള ചരിവിലെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് നദിമാർഗ്ഗത്തെ ഉപരിഘട്ടം, മധ്യഘട്ടം, കീഴ്ഘട്ടം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഘട്ടമായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഉപരിഘട്ടം (Upper course)

• നദിയുടെ ഉദ്ഭവ പ്രദേശം

• കുത്തനെയുള്ള ചരിവിലൂടെ നദി ഒഴുകുന്നു

• ശക്തമായ അപരദന പ്രവർത്തനം നടക്കുന്ന ഭാഗം

• അവസാദങ്ങൾ കുറവ്

• നിക്ഷേപണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇല്ല

• താഴ്വരകൾ, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഭൂരൂപങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു

മധ്യഘട്ടം (Middle course)

• ചരിവ് താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ അടിവാരമേഖലയിലൂടെ നദി ഒഴുകുന്ന ഭാഗം

• അപരദനവും നിക്ഷേപണ പ്രവർത്തനങ്ങളും സജീവം

• കൂടുതൽ അവസാദങ്ങൾ ഒഴുക്കികൊണ്ടുവരുന്നു

• മിയാൻഡറുകൾ, ഓക്സ്‌- ബോ തടാകങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഭൂരൂപങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു

കീഴ്ഘട്ടം (Lower course)

• സമതലഭാഗത്ത് കൂടിയുള്ള നദിയുടെ ഒഴുക്കാണ് കീഴ്ഘട്ടം

• നിക്ഷേപണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ

• നദിയിൽ അവസാദങ്ങളുടെയും ജലത്തിന്റെയും അളവ് വളരെ കൂടുതൽ

• പ്രളയ സമതലങ്ങൾ, ഡെൽറ്റ തുടങ്ങിയ നിക്ഷേപണ ഭൂരൂപങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു

നദിയുടെ അപരദന തീവ്രതയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ :

ഒഴുക്കിന്റെ വേഗം, ഒഴുകുന്ന പ്രദേശത്ത ചരിവ്, ശിലാഘടന

നദി ഒഴുകുന്ന പ്രദേശത്തെ കഠിനശിലകളെ പോലും മിനുസപ്പെടുത്തുന്നതിന് കാരണമായ അപരദന പ്രക്രിയ അറിയപ്പെടുന്നത് :

അപഘർഷണം (Abrasion/ Corrasion)

ഉത്തരേന്ത്യൻ എക്കൽ സമതലങ്ങൾ

• ഇന്ത്യൻ കാർഷികമേഖലയുടെ നട്ടെല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശം.

• ഉത്തരേന്ത്യൻ നദികളുടെ നിക്ഷേപണ ഭൂപ്രദേശം.

• സിന്ധുസമതലം, ഗംഗാസമതലം, ബ്രഹ്മപുത്രസമതലം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി കാണപ്പെടുന്നു.

• ഇന്ത്യൻ ജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയോളം അധിവസിക്കുന്ന പ്രദേശം.

• ഏറ്റവും വിസ്തൃതമായ സമതലഭാഗം: 

 ഗംഗാസമതലം

• നദിയുടെ അപരദന നിക്ഷേപണഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന ഭൂരൂപങ്ങളെ വിളിക്കുന്ന പേര്: 

നദീജന്യ ഭൂരൂപങ്ങൾ (Fluvial landforms)

• നദിയുടെ അടിത്തട്ടിൽ അപരദനം തീവ്രമാകുമ്പോൾ രൂപംകൊള്ളുന്ന താഴ്വര: 

‘V’ രൂപ താഴ്വരകൾ

• കഠിനവും മൃദുവുമായ ശിലകൾ ഇടകലർന്ന് കാണപ്പെടുന്ന താഴ്വരകളിൽ മൃദുശിലകൾ കൂടുതൽ അപരദനത്തിന് വിധേയമാകുമ്പോൾ രൂപംകൊള്ളുന്ന നദീഭൂരൂപം: 

വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ

• നദികളുടെ ഒഴുക്ക് മൂലം താഴ്‌വരകളുടെ ഇരുവശങ്ങളും കോണിപ്പടികൾ പോലെ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അഗാധമായ മലയിടുക്കുകൾ:

 കമ്‌നാൻ

• വളഞ്ഞൊഴുകുന്ന നദീമാർഗ്ഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന വളവുകൾ അറിയപ്പെടുന്നത്:

 വലയങ്ങൾ / മിയാൻഡറുകൾ

• മിയാൻഡറുകൾ നദിയുടെ പ്രധാനഭാഗത്ത് നിന്ന് വേർപെട്ട് രൂപപ്പെടുന്ന ഒറ്റപ്പെട്ട തടാകം: 

ഓക്സ്ബോ തടാകം (Oxbow lake)

• നദിയുടെ പ്രളയബാധിതമാകുന്ന ഇരുകരകളിലും എക്കൽ നിക്ഷേപിച്ച് രൂപപ്പെടുന്ന സമതലം: 

പ്രളയ സമതലങ്ങൾ (Flood plains)

• ലോകപ്രസിദ്ധമായ പല നദീതടസംസ്കാരങ്ങളും ഉടലെടുത്തത് പ്രളയസമതലങ്ങളിലാണ്.

• ഒരു നദിയിലേക്ക് ഒഴുകിച്ചേരുന്ന ഉപനദികളെയും നീർച്ചാലുകളെയും അറിയപ്പെടുന്നത് :

 പോഷകനദികൾ (Tributaries)

• നദീമുഖത്തോടടുക്കുമ്പോൾ നദികൾ പലതായി വേർപിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു ഇവയെ അറിയപ്പെടുന്നത് :

 കൈവഴികൾ (Distributaries)

• നദികൾ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുവരുന്ന അവസാദങ്ങൾ കൈവഴികൾക്കിടയിൽ നിക്ഷേപിച്ചുണ്ടാകുന്ന ത്രികോണസമാനമായ ഭൂരൂപം : 

ഡെൽറ്റ

• ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡെൽറ്റ പ്രദേശം :

 സുന്ദരവനം (പശ്ചിമബംഗാൾ)

• ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര നദികളുടെ നിക്ഷേപണഫലമായി രൂപംകൊള്ളുന്ന ഡെൽറ്റപ്രദേശം.

• സുന്ദരവനം ഡെൽറ്റ പ്രദേശത്ത് കാണപ്പെടുന്ന കണ്ടൽവർഗ്ഗ സസ്യങ്ങൾ : 

സുന്ദരി

• ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പ്രധാന ജൈവവൈവിധ്യ മേഖലയാണ് സുന്ദരവനം.

• ഉപരിതല നീരൊഴുക്കിന്റെ ഒരുഭാഗം മണ്ണിനടിയിലേക്ക് ഊർന്നിറങ്ങി രൂപപ്പെടുന്നത് :

 ഭൂഗർഭജലം

• സാർവലായകമായ ജലം ശിലകളിലൂടെ ഒഴുകുമ്പോൾ ശിലകളിലെ ചില ധാതുക്കൾ ജലത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേരുന്ന പ്രവർത്തനം : 

ലയനം (Solution)

• ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെ അപരദനപ്രവർത്തനവും തുടർന്നുള്ള ഭൂരൂപരൂപീകരണവും ലയന പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമാണ്.

• ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെ അപരദനനിക്ഷേപണ ഭൂരൂപങ്ങൾ മുഖ്യമായും കാണപ്പെടുന്ന പ്രദേശം :

 ചുണ്ണാമ്പുശിലാപ്രദേശം

• ചുണ്ണാമ്പുശിലാ പ്രദേശങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഭൂഗർഭജലജന്യ ഭൂസവിശേഷതകളെ പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്: 

കാസ്റ്റ് ഭൂപ്രകൃതി (Karst topography)

• ചുണ്ണാമ്പുശിലാഭാഗങ്ങൾ ഭൂഗർഭജലവുമായി ലയിക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി ഗുഹ രൂപം കൊള്ളുന്നു.

• ചുണ്ണാമ്പുശിലാമിശ്രിതം ഗുഹയുടെ മേൽഭാഗത്ത് ഏറെക്കാലം പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി ചുണ്ണാമ്പ് നിക്ഷേപരൂപങ്ങൾ താഴേക്ക് വളരുന്നു. ഈ ഭൂരൂപങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്: 

സ്റ്റാലറ്റൈറ്റുകൾ (Stalactites)

• ചുണ്ണാമ്പുശിലാമിശ്രിതം ഗുഹയുടെ അടിത്തറയിൽ ഏറെക്കാലം പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നതിൻ്റെ ഫലമായി ചുണ്ണാമ്പ് നിക്ഷേപരൂപങ്ങൾ താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്ക് വളരുന്നു. ഈ ഭൂരൂപങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്: 

.സ്റ്റാലഗ്‌മൈറ്റുകൾ (Stalagmites)

• സ്റ്റാലറ്റൈറ്റും സ്റ്റാലഗ്മെറ്റും ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന ഭൂരൂപം: 

ചുണ്ണാമ്പ് ശിലാസ്‌തംഭം

• ചുണ്ണാമ്പ് ഗുഹകൾ അപരദനഫലമായും സ്റ്റാലഗ്മൈറ്റ്, സ്റ്റാലറ്റൈറ്റ്, ചുണ്ണാമ്പു ശിലാസ്തംഭങ്ങൾ എന്നിവ നിക്ഷേപണഫലമായുമാണ് രൂപം കൊള്ളുന്നത്.

• ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ വിശാഖപട്ടണത്തിനടുത്തുള്ള ബോറാഗുഹകൾ ചുണ്ണാമ്പുശിലാഗുഹകളാണ്.

തിരമാല വഴിയുള്ളവ

• തിരമാലകളുടെ അപരദനം, നിക്ഷേപണം എന്നിവയുടെ ഫലമായാണ് കടൽത്തീര ഭൂരൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്.

• കടൽത്തീരത്തെ പൊതുവെ രണ്ടായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

    1. പാറക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞവ (Rocky coast)

    2. പാറക്കെട്ടുകൾ അല്ലാത്തവ (Nonrocky coast)

• കടലിലേക്ക് തള്ളിനിൽക്കുന്ന ചെങ്കുത്തായ കുന്നുകൾ: 

കടൽത്തീര ക്ലിഫുകൾ (Sea cliffs)

• തിരമാലകളുടെ അപഘർഷണ ഫലമായി കടൽത്തീര പാറക്കെട്ടുകൾ ഒറ്റപ്പെട്ട തൂണുകളായി കാണപ്പെടുന്നത്: 

സ്തംഭങ്ങൾ (Stacks)

• തിരമാലകളുടെ നിക്ഷേപണഫലമായി രൂപംകൊള്ളുന്ന ഭൂരൂപം: 

ബീച്ചുകൾ

 കാറ്റ് വഴിയുള്ളവ

• കാറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന ഭൂരൂപങ്ങൾ പ്രധാനമായും കാണപ്പെടുന്നത് മരുഭൂമികളിൽ.

• ചുഴറ്റി വീശുന്ന ശക്തമായ കാറ്റ് മരുഭൂമിയിലെ വരണ്ട മണൽമണ്ണിനെ ഇളക്കിമാറ്റി മറ്റൊരിടത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന അപരദന പ്രക്രിയ അറിയപ്പെടുന്നത്: 

ഡിഫ്ളേഷൻ (Deflation)

• മരുഭൂമിയിൽ കാറ്റിന്റെ അപഘർഷണം മൂലം കൂൺ രൂപത്തിൽ രൂപീകൃതമാകുന്ന ശിലകൾ അറിയപ്പെടുന്നത്: 

കൂൺശിലകൾ (Mushroom rocks)

• കാറ്റിന്റെ നിക്ഷേപണഫലമായി മരുഭൂമികളിൽ രൂപംകൊള്ളുന്ന ഭൂരൂപം:

 മണൽക്കുനകൾ (Sand dunes)

• ചന്ദ്രക്കലയുടെ ആകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന മണൽക്കൂനകൾ: 

ബർക്കനുകൾ (Barchans)

• പാറകൾ നിറഞ്ഞ മരുപ്രദേശം:

 ഹമ്മാദ

• മണൽ നിറഞ്ഞ മരുപ്രദേശം: 

എർഗ് / ഡൂൺസി

• പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മരുഭൂമി:

 റെഗ്‌സ്

• മരുഭൂമിയിൽ അങ്ങിങ്ങായി സസ്യങ്ങൾ വളരുന്ന ഈർപ്പമുള്ള പ്രദേശം: 

മരുപ്പച്ച

• വർഷങ്ങൾ നീണ്ട മഞ്ഞുവീഴ്ചയിലൂടെ രൂപംകൊള്ളുന്നവയാണ് മഞ്ഞുപാടങ്ങൾ.

• മഞ്ഞ് കൂടിയ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ഭീമാകാരമായ മഞ്ഞുപാളികൾ താഴ്‌വരയിലേക്ക് സാവധാനം നീങ്ങുന്നു. ഇവ അറിയപ്പെടുന്നത്:

 ഹിമാനികൾ (Glaciers)

• ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജലസ്രോതസ്.

• സമുദ്രം കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവുമധികം ജലം ഉൾകൊള്ളുന്ന സ്രോതസ്.

• ഹിമാനികളുടെ അപരദനഫലമായി രൂപംകൊള്ളുന്ന ചാരുകസേരയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള താഴ്വരകൾ: 

സിർക്കുകൾ (Cirques)

• താഴ്‌വരകളിലൂടെ ഹിമാനികൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ അപരദനം നിമിത്തം നിരപ്പായ അടിത്തട്ടും ചെങ്കുത്തായ വശങ്ങളോടും കൂടി രൂപംകൊള്ളുന്ന ഹിമതാഴ്വരകൾ:

 'U' രൂപ താഴ്വരകൾ

• ഹിമാനികൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന അവസാദങ്ങൾ ഹിമതാഴ്വരയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട് രൂപപ്പെടുന്ന ഭൂരൂപങ്ങൾ:

 മൊറൈനുകൾ (Moraines)

• അപരദന നിക്ഷേപണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഭൗമോപരിതലത്തെ നിരപ്പാക്കുന്നതിനാൽ ഇവയെ നിരപ്പാക്കൽ പ്രക്രിയ (Gradation process) എന്നുപറയുന്നു.

• ഗ്ലേസിയറുകൾ കാണപ്പെടാത്ത ഏക ഭൂഖണ്ഡം:

 ആസ്ട്രേലിയ

• ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹിമാനി: 

ലാംബർട്ട് (അന്റാർട്ടിക്ക)

• ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരത്തിലുള്ള ഹിമാനി:

 കുംബു ഹിമാനി (നേപ്പാൾ)

• ഗ്ലേസിയർ നാഷണൽ പാർക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം: 

അമേരിക്ക - കാനഡ അതിർത്തിയിൽ

• ഹിമാനികളുടെ നാട്: 

അലാസ്‌ക (അമേരിക്ക)

ഭൂരൂപം - രൂപീകരണ സഹായി

• മിയാൻഡർ - നദി

• ഓക്സ്ബോ തടാകം - നദി

• V രൂപ താഴ്വരകൾ - നദി

• പ്രളയ സമതലങ്ങൾ - നദി

• വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ, ഡെൽറ്റ - നദി

• ഗിരികന്ദരം (Canyon) - നദി

• സ്റ്റാലറ്റൈറ്റുകൾ - ഭൂഗർഭജലം

• സ്റ്റാലഗ്‌മൈറ്റുകൾ - ഭൂഗർഭജലം

• ചുണ്ണാമ്പ് ശിലാസ്തംഭം - ഭൂഗർഭജലം

• ക്ലിഫ്, ബീച്ച് - തിരമാല

• കടൽത്തീര സ്തംഭങ്ങൾ - തിരമാല

• കൂൺശില, മണൽക്കുന - കാറ്റ്

• ബർക്കൻ - കാറ്റ്

• സിർക്ക്, മൊറൈനുകൾ - ഹിമാനി

• U രൂപ താഴ്വരകൾ - ഹിമാനി

ഗേയ്‌സറുകൾ

• ഭൂമിക്കടിയിൽ നിന്നും മുകളിലേയ്ക്ക് ചീറ്റിത്തെറിക്കുന്ന ചൂട് നീരുറവകളാണ് ഗേയ്‌സറുകൾ.

    ഉദാ : ഓൾഡ് ഫെയ്‌ത്‌ഫുൾ ഗേയ്‌സർ, യെല്ലോ സ്റ്റോൺ നാഷണൽ പാർക്ക് (USA)

• ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും ഉയരത്തിൽ ചീറ്റിത്തെറിക്കുന്ന ഗേയ്‌സർ : 

സ്റ്റീംബോട്ട് ഗേയ്‌സർ

• ഗേയ്‌സറുകൾക്ക് പ്രസിദ്ധമായ യൂറോപ്യൻ രാജ്യം :

 ഐസ്‌ലാന്റ് (റെയ്ക് ജാവിക്)

• ഗേയ്‌സറുകളുടെ സഹായത്തോടെ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന രീതി : 

ജിയോ തെർമൽ എനർജി

• ലോകത്തിലാദ്യമായി ജിയോ തെർമൽ എനർജി ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച രാജ്യം : 

ഇറ്റലി (1904)

• ഇന്ത്യയിൽ ജിയോ തെർമൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിന് പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങൾ :

 മണികരൺ (ഹിമാചൽപ്രദേശ്), ടുവ (ഗുജറാത്ത്), പുഗാ താഴ്വര (ലഡാക്ക്), ജാലഗ്വോൺ (മഹാരാഷ്ട്ര), താത്താപാനി (ഛത്തീസ്ഗഢ്)